Willem Wenckebach
Den Haag 1860 – 1937 Santpoort
Gezicht op de Grote Kerk in Veere
Oil on canvas
65 x 81 cm
Gesigneerd l.o.: L.W.R. Wenckebach
Willem Wenckebach (1860–1937) was een veelzijdige Nederlandse kunstschilder, illustrator, graficus en boekbandontwerper. Hij is vooral bekend om zijn landschappen in de stijl van de Haagse School, maar verwierf daarnaast grote bekendheid met zijn aquarellen en tekeningen voor de Verkade-albums van Jac. P. Thijsse en met zijn karakteristieke tekeningen van het oude Amsterdam.
Wenckebach werd geboren in Den Haag en volgde aanvankelijk een opleiding tot tuinarchitect aan de Tuinbouwschool Linnaeus in Amsterdam. In 1878 ging hij in Utrecht in de leer bij de schilder Dirk van Lokhorst en de zeeschilder Jacob Eduard van Heemskerck van Beest. Dankzij een Koninklijke Subsidie verbleef hij van 1880 tot 1884 in Parijs. Na zijn terugkeer vestigde hij zich in Utrecht, waar hij lid werd van het Genootschap Kunstliefde en bevriend raakte met Anthon van Rappard. Samen schilderden zij regelmatig en plein air, onder meer in Terschelling en Drenthe. Via Van Rappard kwam Wenckebach ook in contact met Vincent van Gogh.
In 1887 verhuisde Wenckebach naar Amsterdam, waar hij zich aanvankelijk vooral toelegde op toegepast werk. Hij werkte als illustrator en ontwierp boekbanden, onder meer voor werken van Louis Couperus. Daarnaast maakte hij illustraties voor kinderboeken en voor verschillende publicaties. Zijn tekeningen van het oude Amsterdam, die hij vanaf het einde van de negentiende eeuw maakte, werden gepubliceerd in Het Nieuws van de Dag en later in boekvorm uitgegeven.
Naast zijn grafische werk bleef Wenckebach schilderen. Zijn landschapsschilderijen sluiten voornamelijk aan bij de traditie van de Haagse School. Hij werkte veel in Wolfheze, Drenthe en de Hollandse duinen, onder andere rond Schoorl en op Texel. Zijn schilderijen kenmerken zich door een aandacht voor het Nederlandse landschap en de directe waarneming van de natuur. Hij exposeerde onder meer bij Arti et Amicitiae en had vanaf 1910 regelmatig solotentoonstellingen bij kunsthandels. Het succes van zijn schilderijen bracht hem ertoe om in 1917 het illustratiewerk volledig achter zich te laten en zich opnieuw op de schilderkunst te richten.
Bij een breed publiek is Willem Wenckebach vooral bekend gebleven door zijn aquarellen voor de Verkade-albums van Jac. P. Thijsse. Hij werkte hiervoor samen met onder anderen Jan Voerman jr. en Jan van Oort. Tot de bekende albums waaraan hij meewerkte behoren Lente, Zomer, Herfst, Winter, Blonde duinen, Het Naardermeer, Bosch en heide, Langs de Zuiderzee, De Vecht, De IJsel, Friesland en Texel.
Het werk van Wenckebach is vertegenwoordigd in de collectie van het Rijksmuseum, met onder meer schilderijen, tekeningen, aquarellen en boekbandontwerpen. Zijn oeuvre laat goed zien hoe schilderkunst, illustratie en grafische vormgeving aan het einde van de negentiende en het begin van de twintigste eeuw met elkaar verweven waren.
Willem Wenckebach is daarmee een karakteristieke vertegenwoordiger van de Nederlandse landschapskunst rond 1900: een kunstenaar die de traditie van de Haagse School verbond met een veelzijdige praktijk als illustrator, tekenaar en graficus.



